مذاکرات میان کارکنان دفتر لندن «گوگل دیپمایند» (Google DeepMind) و مدیریت این شرکت بر سر بهرسمیتشناختن اتحادیههای کارگری، با دستاندازهای جدی مواجه شده است. این گفتوگوها که با حضور میانجی شخص ثالث آغاز شد، به دلیل غیبت مدیران ارشد و حضور انحصاری تیم منابع انسانی (HR)، از همان ابتدا فضایی متشنج به خود گرفت.
ریشههای شکلگیری مذاکرات
در ماه می (مه) ۲۰۲۶، گروهی از کارکنان دیپمایند رسماً از گوگل درخواست کردند تا دو اتحادیه «CWU» و «Unite the Union» را به عنوان نمایندگان قانونی آنها به رسمیت بشناسد. با وجود رد این درخواست از سوی گوگل، شرکت در نهایت پذیرفت که فرآیند گفتوگو را از طریق یک نهاد داوری و نهاد میانجی پیش ببرد.
جلسهای بدون حضور تصمیمگیرندگان اصلی
اولین جلسه رسمی در حالی برگزار شد که جای خالی مدیران ارشد دیپمایند به شدت احساس میشد و همین موضوع به تقابل دو روایت متفاوت منجر شد:
- موضع اتحادیه: نمایندگان کارگری این غیبت را نشانهای از نبود «حسن نیت» در روند مذاکره و صرفاً یک اقدام نمایشی برای اتلاف وقت توصیف کردند. آنها معتقدند بدون حضور مدیران تصمیمگیر، این مذاکرات عملاً بیاثر است.
- موضع گوگل: در مقابل، سخنگوی گوگل دیپمایند توقف مذاکرات را رد کرده و مدعی است که نمایندگان حاضر (تیم منابع انسانی)، اختیار و صلاحیت لازم برای پیشبرد گام اولیه و فنی مذاکرات — یعنی تعیین دقیق دامنه کارکنان تحت پوشش اتحادیه — را داشتهاند.
تنش بر سر سرکوب صداهای مخالف
در جریان این جلسه، قرائت نامهای از سوی کارکنان حامی اتحادیه فضای جلسه را ملتهبتر کرد. بر اساس گزارشها:
- در این نامه، گوگل متهم شده است که به جای گفتوگوی معنادار، دغدغههای کارکنان را به یک «مشکل دردسرساز برای منابع انسانی» تقلیل داده است.
- کارکنان ادعا کردند که مدیریت با مسدودسازی یا تغییر تنظیمات کانالهای ارتباطی داخلی و توبیخ کارکنانی که سعی در دور زدن این محدودیتها داشتهاند، در حال اجرای تاکتیکهای شناختهشده «ضداتحادیهای» (Union-busting) برای ایجاد رعب و کنترل فضای انتقاد است.
بحران اعتماد: از اصول اخلاقی تا قراردادهای نظامی
ریشه اصلی این نارضایتیها تنها به مطالبات صنفی محدود نمیشود، بلکه به تغییرات بنیادین در سیاستهای هوش مصنوعی گوگل بازمیگردد:
- حذف خطوط قرمز اخلاقی: موج اصلی اعتراضات در فوریه ۲۰۲۵ کلید خورد؛ زمانی که آلفابت (شرکت مادر گوگل) تعهد خود مبنی بر عدم استفاده از هوش مصنوعی در «توسعه سلاح و نظارت جمعی» را از دستورالعملهای اخلاقی خود بیسروصدا حذف کرد.
- قرارداد با پنتاگون: انتشار گزارشهایی در ماه آوریل مبنی بر توافق گوگل با نهادهای دفاعی آمریکا که به دولت اجازه استفاده از مدلهای هوش مصنوعی در شبکههای طبقهبندیشده را میدهد، نگرانیها را به اوج رساند.
- اعتراض گسترده کارکنان: در واکنش به این سیاستها، حدود ۶۰۰ کارمند گوگل در آمریکا با امضای نامهای سرگشاده، به شرایط سهلگیرانه این قراردادها و حرکت به سمت نظامیسازی هوش مصنوعی اعتراض کردند.
این تقابل آشکار نشان میدهد که اختلاف فعلی صرفاً بر سر یک جلسه یا بهرسمیتشناختن یک اتحادیه نیست؛ بلکه نبردی عمیقتر بر سر مدل حکمرانی، اخلاق در توسعه فناوری و نحوه استفاده از دستاوردهای یکی از مهمترین آزمایشگاههای هوش مصنوعی جهان است. به گفته نمایندگان اتحادیه، در صورت عدم پیشرفت منطقی مذاکرات، کارکنان قصد دارند از کمیته داوری بخواهند تا گوگل را از نظر قانونی به پذیرش رسمی اتحادیه ملزم کند.
