بر اساس گزارش اختصاصی خبرگزاری رویترز، وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا در حال نهاییسازی تصمیمی راهبردی برای تبدیل سامانه هوش مصنوعی Maven Smart System متعلق به شرکت Palantir Technologies به یکی از برنامههای رسمی و دائمی نظامی این کشور است؛ اقدامی که میتواند جایگاه این فناوری را به عنوان ستون اصلی زیرساخت هوش مصنوعی ارتش آمریکا تثبیت کند.
طبق این گزارش، استیو فاینبرگ معاون وزیر دفاع آمریکا، در نامهای به تاریخ ۹ مارس خطاب به فرماندهان ارشد پنتاگون و رهبران نظامی ایالات متحده اعلام کرده است که استقرار گسترده سیستم Maven در نیروهای مسلح، ابزارهای پیشرفتهتری را برای «شناسایی، بازدارندگی و غلبه بر دشمنان در تمامی حوزهها» در اختیار نیروهای نظامی قرار خواهد داد.
تبدیل Maven به برنامه رسمی وزارت دفاع آمریکا
بر اساس مفاد این نامه که رویترز نسخهای از آن را بررسی کرده، انتظار میرود این تصمیم تا پایان سال مالی جاری دولت آمریکا، یعنی سپتامبر ۲۰۲۶، اجرایی شود.
در صورت اجرای نهایی، سیستم Maven به عنوان یک Program of Record در ساختار پنتاگون ثبت خواهد شد؛ عنوانی رسمی که به پروژههای استراتژیک و دائمی وزارت دفاع آمریکا اعطا میشود و معمولاً به معنای تخصیص بودجه بلندمدت، توسعه سازمانیافته و استفاده سراسری در تمامی شاخههای نظامی است.
Maven چگونه کار میکند؟
Maven یک پلتفرم فرماندهی و کنترل مبتنی بر هوش مصنوعی است که با تحلیل حجم عظیمی از دادههای میدان نبرد، از جمله:
- تصاویر ماهوارهای
- دادههای پهپادها
- اطلاعات راداری
- سنسورها
- گزارشهای اطلاعاتی
میتواند تهدیدها و اهداف احتمالی مانند خودروهای نظامی دشمن، ساختمانها و انبارهای تسلیحاتی را شناسایی و تحلیل کند.
رویترز گزارش داده این سامانه هماکنون نیز به عنوان سیستم عامل اصلی هوش مصنوعی ارتش آمریکا شناخته میشود و در هفتههای اخیر در هزاران عملیات هدفگیری نظامی مورد استفاده قرار گرفته است.
انتقال مدیریت Maven به دفتر مرکزی هوش مصنوعی پنتاگون
بر اساس این دستور، نظارت بر پروژه Maven ظرف ۳۰ روز آینده از آژانس ملی اطلاعات ژئوفضایی آمریکا (NGA) به دفتر ارشد دیجیتال و هوش مصنوعی پنتاگون (CDAO) منتقل خواهد شد.
همچنین مسئولیت قراردادهای آتی با شرکت Palantir نیز به ارتش آمریکا واگذار میشود.
تقویت جایگاه Palantir در قراردادهای دفاعی آمریکا
این تصمیم یک پیروزی بزرگ برای شرکت Palantir محسوب میشود؛ شرکتی که در سالهای اخیر حضور خود در پروژههای نظامی و اطلاعاتی آمریکا را بهطور قابل توجهی گسترش داده است.
از جمله مهمترین قراردادهای اخیر این شرکت میتوان به توافقی با ارتش آمریکا اشاره کرد که تابستان گذشته منعقد شد و ارزشی بالغ بر ۱۰ میلیارد دلار داشت.
رشد قراردادهای دفاعی باعث شده ارزش سهام Palantir طی یک سال گذشته بیش از دو برابر شود و ارزش بازار این شرکت به حدود ۳۶۰ میلیارد دلار برسد.
نگرانیها درباره استفاده نظامی از هوش مصنوعی
در حالی که استفاده گسترده از هوش مصنوعی در تصمیمگیریهای نظامی با استقبال برخی مقامات دفاعی همراه شده، کارشناسان بینالمللی نسبت به پیامدهای آن هشدار دادهاند.
هیئتهای کارشناسی سازمان ملل متحد اعلام کردهاند که استفاده از سامانههای هدفگیری مبتنی بر هوش مصنوعی بدون نظارت انسانی میتواند خطرات اخلاقی، حقوقی و امنیتی قابل توجهی ایجاد کند، چرا که مدلهای هوش مصنوعی ممکن است تحت تأثیر سوگیریهای موجود در دادههای آموزشی قرار گیرند.
با این حال، شرکت Palantir تأکید کرده است که نرمافزار Maven تصمیم نهایی برای حملات مرگبار را اتخاذ نمیکند و مسئولیت انتخاب و تأیید اهداف همچنان بر عهده نیروی انسانی باقی میماند. موضوعی که در تجاوز این کشور علیه کشور عزیزمان ایران بچشم نمیخورد و شواهد حاکی از بیتفاوتی حکام این کشور نسبت به خطر افتادن جان غیرنظامیان و بویژه کودکان دارد.
پیشینه توسعه Maven
سامانه Maven نخستینبار در قالب پروژه Project Maven پنتاگون در سال ۲۰۱۷ توسعه یافت؛ پروژهای که هدف اولیه آن برچسبگذاری تصاویر پهپادی با کمک هوش مصنوعی بود.
در سال ۲۰۲۴، پنتاگون قراردادی به ارزش ۴۸۰ میلیون دلار با Palantir امضا کرد که سقف آن در ماه مه ۲۰۲۵ به ۱.۳ میلیارد دلار افزایش یافت.
با وجود توسعه سریع این سامانه، یکی از چالشهای احتمالی در مسیر گسترش بیشتر Maven، استفاده آن از ابزار هوش مصنوعی Claude متعلق به شرکت Anthropic است؛ شرکتی که پیشتر از سوی پنتاگون به عنوان یک «ریسک زنجیره تأمین» شناسایی شده بود.
جمعبندی
تصمیم جدید پنتاگون برای رسمیسازی سامانه Maven نشاندهنده حرکت جدی ارتش آمریکا به سمت ادغام گستردهتر هوش مصنوعی در ساختار عملیاتی و راهبردی خود است. در صورت نهایی شدن این برنامه، Palantir به یکی از مهمترین بازیگران حوزه فناوری دفاعی جهان تبدیل خواهد شد و نقش هوش مصنوعی در آینده جنگها بیش از هر زمان دیگری پررنگتر میشود.
منبع: reuters.com/technology
در همین زمینه