سقوط سهام هوش مصنوعی پس از هشدار مدیران بزرگ درباره سرعت توسعه این فناوری
در پی هشدار مدیران برخی از بزرگترین شرکتهای هوش مصنوعی درباره پیامدهای احتمالی توسعه سریع این فناوری و درخواست آنها برای کاهش سرعت پیشرفت مدلهای پیشرفته، سهام شرکتهای مرتبط با این حوزه روز دوشنبه (۲۳ شهریور) در بازارهای آمریکا، اروپا و آسیا بهشدت کاهش یافت.
این موج فروش، نگرانیها درباره پایداری میلیاردها دلار سرمایهگذاری در صنعت هوش مصنوعی را افزایش داده است؛ سرمایهگذاریهایی که در سالهای اخیر به یکی از عوامل مهم رشد بازارهای سهام تبدیل شدهاند. همزمان، افزایش هزینههای تأمین مالی و اتکای بیشتر شرکتهای فناوری به بدهی برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، حساسیت بازار را بیشتر کرده است.
مدیران اوپنایآی، آنتروپیک و xAI خواستار کاهش سرعت شدند
داریو آمودی، مدیرعامل آنتروپیک، روز شنبه در مقالهای مفصل که در ایکس منتشر کرد، از شرکتهای هوش مصنوعی خواست سرعت توسعه قابلیتهای مدلهای خود را کاهش دهند. او دلیل این درخواست را نگرانی فزاینده درباره سوءاستفاده از هوش مصنوعی و پیامدهای احتمالی توسعه سریع مدلهای پیشرفته عنوان کرد.
سم آلتمن، مدیرعامل اوپنایآی، و ایلان ماسک، مدیرعامل xAI، نیز با بخشی از این نگرانیها همنظر بودند. آمودی در مقاله خود هشدار داد که طی شش تا ۱۲ ماه آینده، عاملهای هوش مصنوعی ممکن است به تواناییهایی دست پیدا کنند که کنترل بخش بزرگی از اینترنت را برای آنها ممکن کند و در سناریویی بالقوه، صدها میلیارد دلار خسارت به بار آورد.
آلتمن نیز در اظهاراتی جداگانه، خطر انقراض انسان در نتیجه هوش مصنوعی را «غیرقابلقبول» توصیف کرده است.
او همچنین اعلام کرد که اوپنایآی امسال عرضه اولیه سهام نخواهد داشت و تمرکز شرکت در حال حاضر بر رسیدگی به نگرانیهای مرتبط با ایمنی هوش مصنوعی است.
سهام تراشهسازان بیشترین افت را تجربه کردند
شاخص نزدک ۱۰۰ در معاملات اولیه روز دوشنبه حدود ۱.۲ درصد کاهش یافت و به پایینترین سطح خود در شش هفته گذشته رسید. در این میان، شرکتهای تراشهساز که از اصلیترین برندگان موج سرمایهگذاری در هوش مصنوعی بودهاند، با فشار فروش شدیدتری مواجه شدند.
شاخص تراشه فیلادلفیا ۵.۱ درصد افت کرد. سهام انویدیا ۳.۶ درصد، AMD حدود ۵.۶ درصد و مایکرون ۶ درصد کاهش یافتند. سهام اسپیسایکس نیز ۱.۶ درصد پایین آمد.
در میان سازندگان تجهیزات نیمههادی، سهام لام ریسرچ و اپلاید متریالز هرکدام حدود ۶ درصد سقوط کردند. بلوم انرژی ۶.۸ درصد و GE Vernova نیز ۷.۴ درصد کاهش یافتند.
فشار فروش به بازارهای خارج از آمریکا نیز سرایت کرد. بخش فناوری اروپا ۲.۲ درصد افت کرد و سهام ASML حدود ۵.۹ درصد کاهش یافت. در آسیا نیز سهام سافتبانک تا ۱۳.۲ درصد سقوط کرد و سهام شرکتهای تراشهسازی TSMC و SK Hynix نیز کاهش یافت.
استیو سوزنیک، تحلیلگر ارشد بازار در Interactive Brokers، گفت اگر هشدارهای اخیر به کاهش سرعت و بازنگری در هزینههای هوش مصنوعی منجر شود، پیامدهای آن میتواند به اقتصاد و بخشهای مهمی از بازار سهام سرایت کند؛ زیرا رشد اخیر تا حد زیادی بر پایه هزینهکرد در حوزه هوش مصنوعی شکل گرفته است.
نگرانی درباره سوءاستفاده از مدلهای هوش مصنوعی
نگرانیها درباره خطرات هوش مصنوعی در ابتدای ماه جاری افزایش یافت. جیکاب کاکسون، پژوهشگر آنتروپیک، پس از استعفا هشدار داد که برخی از افرادی که در حال ساخت فناوریهای هوش مصنوعی هستند، احتمال میدهند این فناوری تا پایان دهه بتواند تهدیدی جدی برای بقای انسان ایجاد کند.
چند روز بعد، آنتروپیک گزارشی درباره اطلاعات تهدید منتشر کرد که در آن مواردی از استفاده از مدلهای کلود برای فعالیتهایی مانند توسعه سلاح، عملیات سایبری، نظارت و کلاهبرداری تشریح شده بود.
در همین حال، برخی قانونگذاران آمریکایی نیز درباره سرعت پیشرفت هوش مصنوعی ابراز نگرانی کرده و خواستار وضع مقررات جدید شدهاند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اما موضع متفاوتی اتخاذ کرده است. او با انتقاد از درخواستها برای ایجاد محدودیت بیشتر در توسعه هوش مصنوعی، واکنش منفی عمومی به ساخت مراکز داده را به یک «توطئه بیمارگونه» علیه هوش مصنوعی و مراکز داده نسبت داد و بر اهمیت حفظ جایگاه آمریکا در رقابت فناوری با چین تأکید کرد.
انتظار میرود آمریکا و چین نیز در جریان گفتوگوهای دوجانبه این ماه، درباره ایمنی هوش مصنوعی مذاکره کنند. در مقابل، گلوبال تایمز، رسانه دولتی چین، مقاله آمودی را «کتاب راهنمای جنگ سرد» خوانده و آن را تلاشی برای محدود کردن توسعه فناوری چین دانسته است.
سرمایهگذاران درباره توقف رشد هوش مصنوعی تردید دارند
با وجود هشدار مدیران شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی، همه سرمایهگذاران معتقد نیستند که این اتفاق به کاهش واقعی سرمایهگذاری در این صنعت منجر خواهد شد.
مایکل بری، سرمایهگذار شناختهشدهای که پیشبینی او درباره سقوط بازار مسکن آمریکا پیش از بحران مالی ۲۰۰۸ در فیلم «فروش بزرگ» به تصویر کشیده شد، هشدارهای اخیر را «هیاهو و اغراق» توصیف کرد و آن را پوششی برای پنهان کردن کاهش رشد واقعی دانست.
برخی تحلیلگران نیز معتقدند حجم بالای تعهدات سرمایهگذاری، احتمال کاهش محسوس سرعت توسعه هوش مصنوعی را پایین میآورد. تد پیک، مدیرعامل مورگان استنلی، پیشتر پیشبینی کرده بود که هزینهکرد جهانی در حوزه هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۷ از ۱.۳ تریلیون دلار عبور خواهد کرد.
دویچه بانک نیز در یادداشتی اعلام کرد که در شرایط فعلی، تعدیل چرخه سرمایهگذاری هوش مصنوعی بعید به نظر میرسد؛ زیرا رقابت میان شرکتها و کشورها همچنان شدید است و عقبنشینی داوطلبانه یک شرکت، در شرایطی که رقبای آن به توسعه ادامه میدهند، دشوار خواهد بود.
بانک آمریکا نیز هشدارهای اخیر را عاملی منفی برای احساسات سرمایهگذاران نسبت به زنجیره ارزش هوش مصنوعی دانست، اما همچنان انتظار دارد تقاضا برای ظرفیتهای هوش مصنوعی در سالهای آینده بالا باقی بماند. تحلیلگران HSBC نیز نگرانیها درباره کاهش ساختوساز زیرساختهای هوش مصنوعی را بیش از حد بزرگشده ارزیابی کردهاند و معتقدند کاهش سرعت توسعه مدلها حتی میتواند در نهایت به بهبود سودآوری شرکتهای این حوزه کمک کند.
آنتروپیک همزمان برای عرضه عمومی آماده میشود
در شرایطی که مدیرعامل آنتروپیک خواستار کاهش سرعت توسعه مدلهای پیشرفته شده است، خود این شرکت روند آمادهسازی برای ورود به بازار سهام را ادامه میدهد.
آنتروپیک در حال بررسی عرضه عمومی سهام خود است و منابع آگاه به رویترز گفتهاند که این شرکت برای جذب انویدیا بهعنوان یک سرمایهگذار اصلی در حال مذاکره است. عرضه عمومی احتمالی آنتروپیک برای ماه آینده پیشبینی شده است.
از سوی دیگر، شرکت ژاپنی کیوکسیا هولدینگز نیز در حال بررسی جذب دستکم ۱۰ میلیارد دلار از طریق عرضه گواهیهای سپرده آمریکایی (ADR) است.
در نتیجه، بازار اکنون با یک تناقض مهم روبهروست: از یک سو، مدیران برجسته صنعت درباره خطرات توسعه شتابزده هوش مصنوعی هشدار میدهند و از کاهش سرعت توسعه مدلهای پیشرفته سخن میگویند؛ از سوی دیگر، سرمایهگذاری، رقابت میان شرکتها و کشورها و برنامههای تأمین مالی این صنعت همچنان در مقیاس بسیار بزرگی ادامه دارد.
